Pragiola: skład i postać
Kapsułki twarde wytwarza się w pięciu mocach: 25, 50, 75, 150 i 300 mg pregabaliny. Taki zestaw nie służy urozmaiceniu, lecz temu, że dawkę dobową trzeba składać z bardzo różnych kombinacji — od 25 mg przy niewydolności nerek do 600 mg w bólu neuropatycznym.
Lek przyjmuje się wyłącznie doustnie, w trakcie posiłku albo niezależnie od niego. Dawkę dobową zawsze dzieli się na dwa lub trzy przyjęcia i ta zasada nie zmienia się przy żadnym wskazaniu.
Jak działa Pragiola
Cel leku nie jest tym, który podpowiada nazwa. Pregabalina wiąże się z pomocniczą podjednostką — białkiem α2-δ — kanału wapniowego zależnego od napięcia w ośrodkowym układzie nerwowym, a receptory GABA nie biorą w tym udziału, choć budową chemiczną substancja pozostaje pochodną kwasu γ-aminomasłowego: kwasem (S)-3-(aminometylo)-5-metyloheksanowym.
Z tego wynika cała praktyczna strona leku. Prawie się on nie metabolizuje: w moczu w postaci metabolitów wydala się mniej niż 2% dawki, reszta odchodzi przez nerki w postaci niezmienionej. Pregabalina nie wiąże się z białkami osocza i in vitro nie hamuje metabolizmu innych leków. Interakcji farmakokinetycznych praktycznie więc nie ma, a cała arytmetyka dawki opiera się na pracy nerek.
Wskazania do stosowania
Wskazania są trzy i pochodzą z różnych dziedzin medycyny. Pierwsze to leczenie bólu neuropatycznego pochodzenia obwodowego i ośrodkowego u dorosłych. Drugie to leczenie napadów częściowych u dorosłych w terapii skojarzonej, niezależnie od tego, czy napady przechodzą we wtórnie uogólnione, czy nie.
Trzecie wskazanie to zaburzenie lękowe uogólnione u dorosłych. Tutaj charakterystyka osobno wymaga regularnej oceny, czy leczenie należy kontynuować. U dzieci poniżej 12 lat i u młodzieży 12–17 lat bezpieczeństwa ani skuteczności nie określono i nie ma dla nich zaleceń dawkowania.
Sposób stosowania i dawkowanie
Zakres jest wspólny dla wszystkich wskazań — od 150 do 600 mg na dobę w dwóch lub trzech dawkach podzielonych — a różni się tempo dochodzenia do dawki. W bólu neuropatycznym zaczyna się od 150 mg na dobę, po 3–7 dniach zależnie od tolerancji i odpowiedzi podnosi do 300 mg, a po kolejnych 7 dniach w razie potrzeby dochodzi do maksymalnych 600 mg. W padaczce dawka początkowa jest ta sama, ale krok wolniejszy: do 300 mg nie wcześniej niż po tygodniu, do 600 mg po kolejnym. W zaburzeniu lękowym uogólnionym stopni jest więcej: 150 mg, po tygodniu 300 mg, po następnym 450 mg i dopiero potem 600 mg. Przerywać przyjmowanie nagle nie wolno przy żadnym wskazaniu — dawkę obniża się stopniowo przez co najmniej tydzień.
Dla nerek charakterystyka podaje nie tabelę „łagodne — umiarkowane — ciężkie”, lecz wyliczenie: klirens kreatyniny w ml/min równa się 1,23 × [140 − wiek w latach] × masa ciała w kg, podzielone przez stężenie kreatyniny w surowicy w µmol/l, a wynik mnoży się przez 0,85 u kobiet. Od otrzymanej liczby zależy dalej dawka. Przy klirensie od 60 ml/min schemat jest zwykły: start 150 mg, maksimum 600 mg, dwa do trzech przyjęć. Od 30 do 60 ml/min — start 75 mg, maksimum 300 mg. Od 15 do 30 ml/min — start 25–50 mg, maksimum 150 mg, jedno lub dwa przyjęcia. Poniżej 15 ml/min — start 25 mg, maksimum 75 mg jednorazowo. Hemodializa usuwa połowę leku w ciągu czterech godzin, dlatego pacjentom dializowanym do dawki dobowej dokłada się dawkę pojedynczą zaraz po każdym zabiegu: od 25 do 100 mg. Przy zaburzeniach czynności wątroby dawki zmieniać nie trzeba, a u osób starszych często trzeba ją zmniejszyć — ale znów z powodu nerek.
Przeciwwskazania
Formalne przeciwwskazanie jest jedno: nadwrażliwość na pregabalinę lub na którąkolwiek substancję pomocniczą kapsułki. Więcej zakazów w tym punkcie charakterystyki nie ma.
Nie znaczy to, że lek można przepisać komukolwiek. Wszystko, co w innych charakterystykach wyglądałoby na zakaz, przeniesiono tu do ostrzeżeń: obniżona czynność nerek nie zabrania leczenia, lecz zmienia dawkę; nadużywanie leków w przeszłości, niewydolność serca u osób starszych, uraz rdzenia kręgowego, jednoczesne przyjmowanie opioidów — wszystko to powody do ostrożności i obserwacji, a nie do odmowy.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Najczęstszy kłopot to zawroty głowy i senność, a u osób starszych kończą się one upadkami i urazami. Opisano także utratę przytomności, splątanie i zaburzenia psychiczne, dlatego pacjentowi radzi się zachować ostrożność, dopóki nie zorientuje się, jak lek działa właśnie na niego. Wpływ na prowadzenie pojazdów ocenia się jako niewielki lub umiarkowany, więc do czasu poznania własnej reakcji lepiej nie wracać za kierownicę, do maszyn ani do niebezpiecznej pracy.
| Co zauważono | Jak się na to patrzy |
|---|---|
| Obrzęk twarzy, warg lub górnych dróg oddechowych | Objaw obrzęku naczynioruchowego: lek odstawia się natychmiast |
| Niewyraźne lub podwójne widzenie, zawężenie pola widzenia | W badaniach zdarzało się częściej niż na placebo; zwykle mija przy kontynuacji leczenia, a utrwalone zaburzenia mogą ustąpić po odstawieniu |
| Przyrost masy ciała u pacjenta z cukrzycą | Dawki leków przeciwcukrzycowych być może trzeba będzie zmienić |
| Duszność i obrzęki u starszej osoby z chorobą serca | Opisano przypadki zastoinowej niewydolności serca; objawy mogą ustąpić po odstawieniu |
| Zaparcie przy leczeniu opioidami | Połączenie osłabia pracę dolnego odcinka jelit aż do niedrożności; profilaktykę planuje się z góry |
| Samodzielne podnoszenie dawki, poszukiwanie leku | Opisano nadużywanie, tolerancję i uzależnienie, zwłaszcza u osób z takim doświadczeniem w przeszłości |
Osobno stoi odstawienie. U części pacjentów po przerwaniu zarówno krótkiego, jak i długiego leczenia pojawiały się bezsenność, ból głowy, nudności, lęk, biegunka, stan grypopodobny, nerwowość, depresja, ból, pocenie się, zawroty głowy i drgawki — obraz świadczący o uzależnieniu fizycznym, przy czym częstość i nasilenie zależą od dawki. Uprzedzić o tym pacjenta trzeba przed rozpoczęciem leczenia, a nie w chwili odstawiania. Drgawki, w tym stan padaczkowy i napady grand mal, są możliwe i w trakcie przyjmowania, i wkrótce po przerwaniu. U osób przyjmujących leki przeciwpadaczkowe opisywano ogólnie myśli i zachowania samobójcze, a metaanaliza badań kontrolowanych placebo wykazała niewielki wzrost ryzyka, którego dla pregabaliny nie da się wykluczyć. Zgłaszano też niewydolność nerek, czasem ustępującą po odstawieniu, oraz encefalopatię — głównie u osób z chorobami współistniejącymi, które do niej predysponują. Danych o przejściu pacjenta na monoterapię pregabaliną po opanowaniu napadów terapią skojarzoną jest za mało.
Interakcje z lekami
Interakcji farmakokinetycznych pregabalina praktycznie nie ma i jest to rzadkość przy tak szerokim zastosowaniu. W badaniach in vivo nie znaleziono klinicznie istotnego wpływu ani z fenytoiną, karbamazepiną, kwasem walproinowym, lamotryginą i gabapentyną, ani z lorazepamem, oksykodonem i etanolem. Analiza populacyjna pokazała, że na klirens pregabaliny nie wpływają doustne leki przeciwcukrzycowe, leki moczopędne, insulina, fenobarbital, tiagabina i topiramat. Na doustne środki antykoncepcyjne z noretysteronem i etynyloestradiolem lek również nie wpływa, a one na niego także nie.
Niebezpieczeństwo leży w innej płaszczyźnie — farmakodynamicznej. Pregabalina potrafi nasilać działanie etanolu i lorazepamu. W badaniach kontrolowanych wielokrotne podawanie razem z oksykodonem, lorazepamem czy etanolem nie wpływało zauważalnie na oddychanie, ale po wprowadzeniu leku do obrotu pojawiły się doniesienia o niewydolności oddechowej i śpiączce u pacjentów przyjmujących go z innymi środkami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy. Z oksykodonem działanie najwyraźniej sumuje się i wobec funkcji poznawczych, i wobec motoryki dużej. Swoistych badań interakcji farmakodynamicznych u starszych ochotników nie prowadzono, a wszystkie interakcje badano wyłącznie u dorosłych.
Ciąża i karmienie piersią
Danych o stosowaniu u ciężarnych jest za mało, a badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na rozród; jakie jest ryzyko u ludzi, nie wiadomo. Dlatego w ciąży leku się nie stosuje, chyba że oczekiwana korzyść dla matki znacznie przewyższa ryzyko dla płodu. Z tej samej niepewności wynika wymóg, który łatwo przeoczyć: kobiety w wieku rozrodczym muszą na czas leczenia stosować skuteczną antykoncepcję.
Pregabalina przenika do mleka kobiecego, a jej wpływ na noworodka i niemowlę jest nieznany, więc wybiera się między przerwaniem karmienia a przerwaniem leczenia, ważąc korzyść jednego i drugiego. O wpływie na płodność kobiet danych klinicznych brak. U zdrowych mężczyzn przyjmujących 600 mg na dobę po trzech miesiącach ruchliwość plemników się nie zmieniła, ale u szczurów obu płci stwierdzano niekorzystny wpływ na rozród i rozwój, a znaczenie kliniczne tych obserwacji jest niejasne.
Działania niepożądane
Program badań objął ponad 8900 pacjentów otrzymujących pregabalinę, w tym ponad 5600 w próbach podwójnie zaślepionych kontrolowanych placebo. Najczęściej notowano zawroty głowy i senność; ogólnie reakcje były łagodne lub umiarkowane. Z powodu zdarzeń niepożądanych leczenie przerwało 12% przyjmujących lek wobec 5% na placebo, a przyczyną najczęściej były te same zawroty głowy i senność. U pacjentów z urazem rdzenia kręgowego częstość reakcji, zwłaszcza ze strony układu nerwowego, okazała się wyższa — prawdopodobnie przez sumowanie się efektów z innymi potrzebnymi im lekami.
- Bardzo często: zawroty głowy, senność, ból głowy.
- Często: ataksja, zaburzenia koordynacji i równowagi, drżenie, zaburzenia mowy, niepamięć i pogorszenie pamięci, trudności ze skupieniem, parestezje, niedoczulica, uspokojenie, letarg; euforia, splątanie, dezorientacja, drażliwość, bezsenność, zmniejszone libido; nieostre i podwójne widzenie; wymioty, nudności, zaparcie, biegunka, wzdęcia, suchość w ustach; zwiększony apetyt; zapalenie jamy nosowo-gardłowej.
- Niezbyt często: omdlenie, stupor, utrata przytomności, mioklonie, dyskineza, oczopląs, zaburzenia poznawcze; omamy, napady paniki, pobudzenie, depresja, agresja, depersonalizacja, apatia; zawężenie pola widzenia, zmniejszenie ostrości wzroku, ból i suchość oczu; tachykardia, bradykardia zatokowa, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, zastoinowa niewydolność serca; obniżenie i podwyższenie ciśnienia, uderzenia gorąca; duszność, kaszel, krwawienie z nosa; neutropenia, hipoglikemia, utrata apetytu.
- Rzadko: obrzęk naczynioruchowy i reakcje alergiczne, drgawki, zmieniony węch, dysgrafia, utrata wzroku, zapalenie rogówki, rozszerzenie źrenic, wydłużenie odstępu QT, arytmia zatokowa, obrzęk płuc, uczucie ucisku w gardle.
Część wymienionego może wiązać się nie z lekiem, lecz z chorobą podstawową albo innymi przyjmowanymi lekami — charakterystyka zastrzega to osobno. Wyżej podano reakcje najczęstsze i najistotniejsze, a nie wyczerpującą listę.
Przedawkowanie
Senność, splątanie, pobudzenie i niepokój — oto co widywano najczęściej, gdy o przedawkowaniach zaczęto donosić już z codziennej praktyki. Rzadziej dochodziło do drgawek, a całkiem rzadko opisywano śpiączkę.
Swoistej odtrutki nie ma: leczenie sprowadza się do ogólnego postępowania podtrzymującego, a w razie potrzeby do hemodializy. Ta akurat tutaj działa — w ciągu czterech godzin z osocza schodzi połowa leku, i tym przedawkowanie pregabaliny korzystnie różni się od zatruć substancjami silnie związanymi z białkami.
Jak otrzymać receptę na Pragiola online
Pregabalina to przypadek, w którym dawki nie dobiera się „na oko”: liczy się ją z wieku, masy ciała i kreatyniny, a przy dializie dokłada osobną dawkę po każdym zabiegu. Do tego lek należy do tych, przy których opisano nadużywanie i uzależnienie, a przerywanie musi być stopniowe. Wszystko to czyni z zalecenia decyzję lekarską, a nie formalność.
Konsultacja online nadaje się przede wszystkim do kontynuacji dobranego leczenia. W ankiecie podaje się wskazanie, obecną dawkę i liczbę przyjęć na dobę, wiek i masę ciała, ostatnią kreatyninę albo wyliczony klirens, dializy, choroby serca, cukrzycę, uraz rdzenia kręgowego, epizody nadużywania leków, ciążę lub jej planowanie i stosowaną antykoncepcję, a także opioidowe leki przeciwbólowe, benzodiazepiny i inne środki hamujące układ nerwowy. Lekarz analizuje odpowiedzi i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę, która przychodzi kodem do polskiej apteki.
