Pragiola: შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
მაგარი კაფსულები გამოდის ხუთი სიმძლავრით: 25, 50, 75, 150 და 300 მგ პრეგაბალინი. ასეთი ნაკრები მრავალფეროვნებისთვის კი არა იმისთვისაა, რომ დღიური დოზა ძალიან სხვადასხვა კომბინაციით უნდა აიკრიბოს — თირკმლის უკმარისობისას 25 მგ-დან ნეიროპათიური ტკივილისას 600 მგ-მდე.
იღებენ მხოლოდ პერორალურად, საკვების დროს ან მისგან დამოუკიდებლად. დღიურ დოზას ყოველთვის ყოფენ ორ ან სამ მიღებად, და ეს წესი არცერთი ჩვენებისას არ იცვლება.
როგორ მოქმედებს Pragiola
პრეპარატის სამიზნე ის არ არის, რასაც სახელწოდება გვაფიქრებინებს. პრეგაბალინი უკავშირდება ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში ძაბვაზე დამოკიდებული კალციუმის არხის დამხმარე სუბერთეულს — ცილა α2-δ-ს, გაემკ-ის რეცეპტორები კი ამაში არ მონაწილეობს, თუმცა ქიმიური აგებულებით ნივთიერება გამა-ამინოერბოს მჟავას წარმოებულად რჩება: (S)-3-(ამინომეთილ)-5-მეთილჰექსანის მჟავად.
აქედან გამომდინარეობს პრეპარატის მთელი პრაქტიკული მხარე. ის თითქმის არ მეტაბოლიზდება: შარდში მეტაბოლიტების სახით დოზის 2%-ზე ნაკლები გამოიყოფა, დანარჩენი თირკმლებით უცვლელად გადის. პრეგაბალინი პლაზმის ცილებს არ უკავშირდება და in vitro სხვა წამლების მეტაბოლიზმს არ თრგუნავს. ამიტომ ფარმაკოკინეტიკური ურთიერთქმედებები მას პრაქტიკულად არ აქვს, დოზის მთელი არითმეტიკა კი თირკმლების მუშაობაზეა დამოკიდებული.
გამოყენების ჩვენებები
ჩვენება სამია და ისინი მედიცინის სხვადასხვა სფეროდანაა. პირველი — პერიფერიული და ცენტრალური წარმოშობის ნეიროპათიური ტკივილის მკურნალობა მოზრდილებში. მეორე — პარციალური გულყრების მკურნალობა მოზრდილებში კომბინირებული თერაპიის შემადგენლობაში, იმისდა მიუხედავად, გადადის თუ არა გულყრები მეორეულად გენერალიზებულში.
მესამე ჩვენება — გენერალიზებული შფოთვითი აშლილობა მოზრდილებში. აქ ინსტრუქცია ცალკე მოითხოვს რეგულარულად შეაფასონ, საჭიროა თუ არა მკურნალობის გაგრძელება. 12 წლამდე ბავშვებში და 12–17 წლის მოზარდებში უსაფრთხოება და ეფექტურობა დადგენილი არ არის, დოზის რეკომენდაციები მათთვის არ არსებობს.
გამოყენების წესი და დოზირება
დიაპაზონი ყველა ჩვენებისთვის საერთოა — დღეში 150-დან 600 მგ-მდე ორ ან სამ მიღებად, განსხვავდება კი აწევის სიჩქარე. ნეიროპათიური ტკივილისას იწყებენ დღეში 150 მგ-ით, 3–7 დღეში ამტანობისა და პასუხის მიხედვით ზრდიან 300 მგ-მდე, კიდევ 7 დღის შემდეგ კი საჭიროებისამებრ მიჰყავთ მაქსიმალურ 600 მგ-მდე. ეპილეფსიისას საწყისი დოზა იგივეა, მაგრამ ნაბიჯი უფრო ნელი: 300 მგ-მდე არა უადრეს ერთი კვირისა, 600 მგ-მდე — კიდევ ერთი კვირის შემდეგ. გენერალიზებული შფოთვითი აშლილობისას საფეხური მეტია: 150 მგ, კვირაში 300 მგ, კიდევ ერთ კვირაში 450 მგ და მხოლოდ შემდეგ 600 მგ. მიღების მკვეთრად შეწყვეტა არცერთი ჩვენებისას არ შეიძლება — დოზას თანდათან სწევენ სულ მცირე ერთი კვირის განმავლობაში.
თირკმლებისთვის ინსტრუქცია იძლევა არა ცხრილს «მსუბუქი — ზომიერი — მძიმე», არამედ გამოთვლას: კრეატინინის კლირენსი მლ/წთ-ში უდრის 1,23 × [140 − ასაკი წლებში] × სხეულის მასა კგ-ში, გაყოფილი შრატში კრეატინინის კონცენტრაციაზე მკმოლ/ლ-ში, შედეგს კი ქალებისთვის 0,85-ზე ამრავლებენ. მიღებული რიცხვიდან გამომდინარეობს დოზა. 60 მლ/წთ-დან კლირენსისას სქემა ჩვეულებრივია: დაწყება 150 მგ, მაქსიმუმი 600 მგ, ორ-სამი მიღება. 30-დან 60 მლ/წთ-მდე — დაწყება 75 მგ, მაქსიმუმი 300 მგ. 15-დან 30 მლ/წთ-მდე — დაწყება 25–50 მგ, მაქსიმუმი 150 მგ, ერთ-ორი მიღება. 15 მლ/წთ-ზე დაბლა — დაწყება 25 მგ, მაქსიმუმი 75 მგ ერთჯერადად. ჰემოდიალიზი პრეპარატის ნახევარს ოთხ საათში გამოაქვს, ამიტომ დიალიზზე მყოფ პაციენტებს დღიურ დოზას ემატება ერთჯერადი დოზა ყოველი პროცედურის შემდეგ: 25-დან 100 მგ-მდე. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას დოზის შეცვლა საჭირო არ არის, ხანდაზმულებს კი ხშირად უწევთ მისი შემცირება — ისევ თირკმლების გამო.
უკუჩვენებები
ფორმალური უკუჩვენება ერთია: მომატებული მგრძნობელობა პრეგაბალინის ან კაფსულის ნებისმიერი დამხმარე ნივთიერების მიმართ. ინსტრუქციის ამ ნაწილში სხვა აკრძალვა არ არის.
ეს არ ნიშნავს, რომ პრეპარატის დანიშვნა ნებისმიერისთვის შეიძლება. ყველაფერი, რაც სხვა ინსტრუქციებში აკრძალვად გამოიყურებოდა, აქ გაფრთხილებებშია გადატანილი: თირკმლის დაქვეითებული ფუნქცია მკურნალობას არ კრძალავს, მაგრამ დოზას ცვლის; წარსულში წამლებით ბოროტად სარგებლობა, გულის უკმარისობა ხანდაზმულებში, ზურგის ტვინის ტრავმა, ოპიოიდების ერთდროული მიღება — ეს ყველაფერი სიფრთხილისა და დაკვირვების და არა უარის საფუძველია.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
ყველაზე ხშირი პრობლემა თავბრუსხვევა და ძილიანობაა, ხანდაზმულებში კი ისინი ვარდნითა და ტრავმებით სრულდება. აღწერილია ასევე გონების დაკარგვა, დაბნეულობა და ფსიქიკური დარღვევები, ამიტომ პაციენტს ურჩევენ სიფრთხილეს, სანამ არ გაიგებს, როგორ მოქმედებს პრეპარატი სწორედ მასზე. ავტომობილის მართვაზე გავლენას მცირედ ან ზომიერად აფასებენ, და საკუთარი რეაქციის გარკვევამდე საჭესთან, ჩარხებთან და საშიშ სამუშაოსთან დაბრუნება არ ღირს.
| რა შეინიშნა | როგორ უყურებენ ამას |
|---|---|
| სახის, ტუჩების ან ზედა სასუნთქი გზების შეშუპება | ანგიონევროზული შეშუპების ნიშანი: პრეპარატს დაუყოვნებლივ აუქმებენ |
| ბუნდოვანი ან ორმაგი მხედველობა, მხედველობის ველის შევიწროება | კვლევებში პლაცებოზე ხშირად გვხვდებოდა; ჩვეულებრივ გაივლის მკურნალობის გაგრძელებისას, მდგრადი დარღვევები კი შეიძლება უკან დაიხიოს გაუქმების შემდეგ |
| წონის მატება დიაბეტიან პაციენტში | შაქრის დამწევი საშუალებების დოზებს, შესაძლოა, გადახედვა დასჭირდეს |
| ქოშინი და შეშუპებები ხანდაზმულში გულის დაავადებით | აღწერილია შეგუბებითი გულის უკმარისობის შემთხვევები; სიმპტომები შეიძლება გაქრეს გაუქმების შემდეგ |
| ყაბზობა ოპიოიდური გაუტკივარების ფონზე | შეხამება თრგუნავს ნაწლავის ქვედა ნაწილების მუშაობას გაუვალობამდე; პროფილაქტიკას წინასწარ ფიქრობენ |
| დოზის აწევა საკუთარი ინიციატივით, პრეპარატის ძებნა | აღწერილია ბოროტად გამოყენება, შეჩვევა და დამოკიდებულება, განსაკუთრებით ასეთი გამოცდილების მქონე ადამიანებში |
ცალკე დგას გაუქმება. პაციენტების ნაწილს როგორც ხანმოკლე, ისე ხანგრძლივი მკურნალობის შეწყვეტის შემდეგ უჩნდებოდა უძილობა, თავის ტკივილი, გულისრევა, შფოთვა, დიარეა, გრიპისმაგვარი მდგომარეობა, ნერვიულობა, დეპრესია, ტკივილი, ოფლიანობა, თავბრუსხვევა და კრუნჩხვები — სურათი, რომელიც ფიზიკურ დამოკიდებულებაზე მიუთითებს, სიხშირე და სიმძიმე კი დოზაზეა დამოკიდებული. პაციენტის გაფრთხილება ამაზე მკურნალობის დაწყებამდე სჭირდება და არა გაუქმების მომენტში. კრუნჩხვები, ეპილეფსიური სტატუსისა და დიდი კრუნჩხვითი გულყრების ჩათვლით, შესაძლებელია როგორც მიღების ფონზე, ისე შეწყვეტიდან მალევე. ანტიეპილეფსიური საშუალებების მიმღებებში ზოგადად აღწერილია სუიციდური ფიქრები და ქცევა, პლაცებოკონტროლირებადი კვლევების მეტაანალიზმა კი აჩვენა რისკის მცირე მატება, რომლის გამორიცხვაც პრეგაბალინისთვის შეუძლებელია. იტყობინებოდნენ თირკმლის უკმარისობასაც, ზოგჯერ შექცევადს გაუქმების შემდეგ, და ენცეფალოპათიასაც — ძირითადად თანმხლები დაავადებების მქონე ადამიანებში. მონაცემები პაციენტის პრეგაბალინის მონოთერაპიაზე გადაყვანის შესახებ მას შემდეგ, რაც გულყრები კომბინაციით გაკონტროლდა, არასაკმარისია.
წამლისმიერი ურთიერთქმედებები
ფარმაკოკინეტიკური ურთიერთქმედებები პრეგაბალინს პრაქტიკულად არ აქვს, და ეს იშვიათობაა ასეთი ფართო გამოყენების პრეპარატისთვის. in vivo კვლევებში კლინიკურად მნიშვნელოვანი გავლენა ვერ იპოვეს ვერც ფენიტოინთან, კარბამაზეპინთან, ვალპროის მჟავასთან, ლამოტრიჯინთან და გაბაპენტინთან, ვერც ლორაზეპამთან, ოქსიკოდონთან და ეთანოლთან. პოპულაციურმა ანალიზმა აჩვენა, რომ პრეგაბალინის კლირენსზე გავლენას არ ახდენს პერორალური შაქრის დამწევი საშუალებები, შარდმდენები, ინსულინი, ფენობარბიტალი, ტიაგაბინი და ტოპირამატი. ნორეთისტერონისა და ეთინილესტრადიოლის შემცველ ორალურ კონტრაცეპტივებზეც პრეპარატი არ მოქმედებს, არც ისინი მასზე.
საფრთხე სხვა სიბრტყეშია — ფარმაკოდინამიკურში. პრეგაბალინს შეუძლია გააძლიეროს ეთანოლისა და ლორაზეპამის მოქმედება. კონტროლირებად კვლევებში ოქსიკოდონთან, ლორაზეპამთან თუ ეთანოლთან მრავალჯერადი მიღება სუნთქვაზე შესამჩნევად არ მოქმედებდა, მაგრამ პრეპარატის ბაზარზე გამოსვლის შემდეგ გაჩნდა შეტყობინებები სასუნთქი უკმარისობისა და კომის შესახებ იმ პაციენტებში, რომლებიც მას ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე მადეპრესირებელ სხვა საშუალებებთან ერთად იღებდნენ. ოქსიკოდონთან მოქმედება, როგორც ჩანს, ჯამდება როგორც შემეცნებითი ფუნქციების, ისე მსხვილი მოტორიკის მიმართ. ფარმაკოდინამიკური ურთიერთქმედებების სპეციალური კვლევები ხანდაზმულ მოხალისეებში არ ჩატარებულა, ყველა ურთიერთქმედება კი მხოლოდ მოზრდილებში შეისწავლეს.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ორსულებში გამოყენების მონაცემები არასაკმარისია, ცხოველებზე კვლევებმა კი აჩვენა ტოქსიკური გავლენა რეპროდუქციაზე; რა რისკია ადამიანებში, უცნობია. ამიტომ ორსულობისას პრეპარატს არ იყენებენ, თუ დედისთვის მოსალოდნელი სარგებელი ნაყოფის რისკს მნიშვნელოვნად არ აჭარბებს. ამავე გაურკვევლობიდან გამომდინარეობს მოთხოვნა, რომლის გამოტოვებაც ადვილია: რეპროდუქციული ასაკის ქალებს მკურნალობის დროს საიმედო კონტრაცეფცია სჭირდებათ.
პრეგაბალინი დედის რძეში აღწევს, მისი გავლენა ახალშობილსა და ჩვილზე კი უცნობია, ამიტომ არჩევანს აკეთებენ კვების შეწყვეტასა და მკურნალობის შეწყვეტას შორის, ორივეს სარგებლის აწონვით. ქალის ნაყოფიერებაზე გავლენის კლინიკური მონაცემები არ არსებობს. ჯანმრთელ მამაკაცებში, რომლებიც დღეში 600 მგ-ს იღებდნენ, სამ თვეში სპერმატოზოიდების მოძრაობა არ შეცვლილა, მაგრამ ორივე სქესის ვირთაგვებში აღმოაჩინეს არახელსაყრელი გავლენა რეპროდუქციასა და განვითარებაზე, ამ დაკვირვებების კლინიკური მნიშვნელობა კი გაურკვეველია.
გვერდითი მოვლენები
კვლევების პროგრამამ მოიცვა 8900-ზე მეტი პაციენტი, რომლებიც პრეგაბალინს იღებდნენ, მათგან 5600-ზე მეტი — ორმაგ ბრმა პლაცებოკონტროლირებად გამოცდებში. ყველაზე ხშირად აღინიშნებოდა თავბრუსხვევა და ძილიანობა; საერთოდ რეაქციები მსუბუქი ან ზომიერი იყო. არასასურველი მოვლენების გამო მკურნალობა შეწყვიტა პრეპარატის მიმღებთა 12%-მა პლაცებოზე 5%-ის წინააღმდეგ, მიზეზი კი ყველაზე ხშირად იგივე თავბრუსხვევა და ძილიანობა იყო. ზურგის ტვინის ტრავმის მქონე პაციენტებში რეაქციების სიხშირე, განსაკუთრებით ნერვული სისტემის მხრიდან, უფრო მაღალი აღმოჩნდა — სავარაუდოდ, მათთვის საჭირო სხვა წამლებთან ეფექტების შეჯამების გამო.
- ძალიან ხშირად: თავბრუსხვევა, ძილიანობა, თავის ტკივილი.
- ხშირად: ატაქსია, კოორდინაციისა და წონასწორობის დარღვევა, კანკალი, მეტყველების დარღვევა, დავიწყება და მეხსიერების გაუარესება, კონცენტრაციის სირთულეები, პარესთეზიები, მგრძნობელობის დაქვეითება, სედაცია, ლეთარგია; ეიფორია, დაბნეულობა, დეზორიენტაცია, გაღიზიანებადობა, უძილობა, ლიბიდოს დაქვეითება; ბუნდოვანი და ორმაგი მხედველობა; ღებინება, გულისრევა, ყაბზობა, დიარეა, შებერილობა, პირის სიმშრალე; მადის მომატება; ნაზოფარინგიტი.
- არცთუ ხშირად: გულის წასვლა, სტუპორი, გონების დაკარგვა, მიოკლონია, დისკინეზია, ნისტაგმი, კოგნიტური დარღვევები; ჰალუცინაციები, პანიკური შეტევები, აღგზნება, დეპრესია, აგრესია, დეპერსონალიზაცია, აპათია; მხედველობის ველის შევიწროება, მხედველობის სიმახვილის დაქვეითება, თვალების ტკივილი და სიმშრალე; ტაქიკარდია, სინუსური ბრადიკარდია, პირველი ხარისხის ატრიოვენტრიკულური ბლოკადა, შეგუბებითი გულის უკმარისობა; წნევის დაქვეითება და მომატება, მოგზნება; ქოშინი, ხველა, ცხვირიდან სისხლდენა; ნეიტროპენია, ჰიპოგლიკემია, მადის დაკარგვა.
- იშვიათად: ანგიონევროზული შეშუპება და ალერგიული რეაქციები, კრუნჩხვები, ყნოსვის ცვლილება, დისგრაფია, მხედველობის დაკარგვა, კერატიტი, გუგის გაფართოება, QT ინტერვალის გახანგრძლივება, სინუსური არითმია, ფილტვების შეშუპება, ყელში შეკუმშვის შეგრძნება.
ჩამოთვლილის ნაწილი შეიძლება დაკავშირებული იყოს არა პრეპარატთან, არამედ ძირითად დაავადებასთან ან სხვა მიღებულ წამლებთან — ინსტრუქცია ამას ცალკე აღნიშნავს. ზემოთ მოცემულია ყველაზე ხშირი და ყველაზე მნიშვნელოვანი რეაქციები და არა ამომწურავი ჩამონათვალი.
დოზის გადაჭარბება
ძილიანობა, დაბნეულობა, აღგზნება და მოუსვენრობა — აი, რას ხედავდნენ ყველაზე ხშირად, როცა დოზის გადაჭარბებაზე უკვე ყოველდღიური პრაქტიკიდან დაიწყეს შეტყობინება. უფრო იშვიათად საქმე კრუნჩხვებამდე მიდიოდა, სულ იშვიათად კი კომას აღწერდნენ.
სპეციფიკური ანტიდოტი არ არსებობს: მკურნალობა ზოგად დამხმარე თერაპიამდე დაიყვანება, საჭიროების შემთხვევაში კი ჰემოდიალიზამდე. ეს უკანასკნელი აქ მართლაც მუშაობს — ოთხ საათში პლაზმიდან პრეპარატის ნახევარი გადის, და ამით პრეგაბალინის დოზის გადაჭარბება ხელსაყრელად განსხვავდება ცილებთან მჭიდროდ დაკავშირებული ნივთიერებებით მოწამვლისგან.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Pragiola-ზე ონლაინ
პრეგაბალინი ის შემთხვევაა, როცა დოზა «თვალზომით» არ შეირჩევა: ის ითვლება ასაკიდან, სხეულის მასიდან და კრეატინინიდან, დიალიზისას კი მას ემატება ცალკე დოზა ყოველი პროცედურის შემდეგ. გარდა ამისა, პრეპარატი შედის იმ საშუალებების წრეში, რომლებზეც აღწერილია ბოროტად გამოყენება და დამოკიდებულება, მიღების შეწყვეტა კი თანდათანობითი უნდა იყოს. ეს ყველაფერი დანიშვნას ექიმის გადაწყვეტილებად აქცევს და არა ფორმალობად.
ონლაინ კონსულტაცია უპირველესად შერჩეული მკურნალობის გასაგრძელებლად გამოდგება. კითხვარში უთითებენ ჩვენებას, მიმდინარე დოზასა და დღეში მიღებათა რაოდენობას, ასაკსა და სხეულის მასას, ბოლო კრეატინინს ან გამოთვლილ კლირენსს, დიალიზს, გულის დაავადებებს, დიაბეტს, ზურგის ტვინის ტრავმას, წამლებით ბოროტად სარგებლობის ეპიზოდებს, ორსულობას ან მის დაგეგმვას და გამოყენებულ კონტრაცეფციას, ასევე ოპიოიდურ გამაუტკივარებლებს, ბენზოდიაზეპინებსა და ნერვულ სისტემაზე მადეპრესირებელ სხვა საშუალებებს. ექიმი შეისწავლის პასუხებს და საკმარისი საფუძვლის არსებობისას გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს, რომელიც კოდის სახით მოდის პოლონური აფთიაქისთვის.
